banner roi vp

Thừa phát lại

Cha đẻ của tư vấn pháp luật miễn phí

Từ sáng kiến của ông, đến nay tỉnh, thành nào cũng có trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước hoạt động rất hiệu quả, góp phần phổ biến, tuyên truyền pháp luật và giúp đỡ người nghèo khi họ phải “vô phước đáo tụng đình”…

 

Ông chính là luật gia Hoàng Trung Tiếu, tên thật là Hoàng Tiêu. Ở cái tuổi 88, hằng tuần ông vẫn đều đặn đến văn phòng luật sư để tư vấn miễn phí cho người nghèo.

Chuyên gia không bằng cấp

Từng viết cả trăm đầu sách luật nhưng ít ai biết rằng ông lại chưa từng học luật qua trường lớp nào, chưa từng có bằng cấp chuyên môn nào. Tất cả là tự học, tự mày mò nghiên cứu.

Năm 17 tuổi, khi còn là học sinh trung học ở Lạng Sơn, Hoàng Tiêu đã từng dẫn đầu đoàn thiếu nhi diễu hành trên phố hát vang những bài ca yêu nước và kêu gọi chống Pháp. Bị nhà cầm quyền Pháp bắt, đưa đi an trí ở đồn điền chợ Gành (Ninh Bình), ông tìm cách trốn vào Nam, bắt đầu với nghề viết thư thuê kiếm sống. Cơ may, ông được một thương gia Hoa kiều, vốn là khách hàng hay thuê ông viết tên nhãn hàng và địa chỉ gửi đi, mời về làm thư ký. Từ sự gợi ý và giúp đỡ của người này, Hoàng Tiêu nhanh chóng trở thành một “nhà đại tư sản”, làm chủ cơ sở sản xuất phấn rôm Reina nổi tiếng một thời ở Sài Gòn. Nhưng trái tim và khối óc của chàng thanh niên 23 tuổi lúc này không đập rộn ràng theo những đồng tiền lợi nhuận.

Đầu năm 1945, Hoàng Tiêu mở thư quán mang tên “Trí Đức Văn Đoàn” ở Gò Vấp, ngoài thì núp bóng đàm luận văn chương, trong thì ngày đêm tuyên truyền, chờ ngày móc nối với tổ chức.

Tháng 6-1945, ông liên lạc được với Mặt trận Việt minh.

Tháng 8-1945, ông lãnh đạo cướp chính quyền Gò Vấp.

Xong, ông giao lại chính quyền cho tổ chức, tự mình thành lập đội du kích Quang Trung gồm 80 người. Năm 1946, khi Pháp tái chiếm Sài Gòn, chính đội quân du kích này dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông đã giải thoát cho tướng Nguyễn Bình, Tổng tư lệnh giải phóng quân Nam Bộ bấy giờ…

Chân dung luật gia Hoàng Trung Tiếu. Ảnh: HTD

Năm 1948, sau lần bị thương thứ tư, Hoàng Tiêu được lệnh về khu nhận nhiệm vụ mới ở khoa Quân pháp Nam Bộ. Lấy lý do chưa từng học luật ngày nào, ông từ chối. Chính ủy đơn vị vặn lại ông: “Chứ anh có học đánh giặc ngày nào đâu mà vẫn đánh ngon lành. Đây là nhiệm vụ cách mạng”.

Không ngờ đây chính là bước ngoặt khiến sau này ông trở thành một chuyên gia luật uy tín.

Bắt đầu abc với những sách luật mua từ vùng tạm chiếm về, ông mày mò đọc, ghi chép, rút ra những nguyên tắc cơ bản của “luật nguồn, luật mẹ”. Rồi ông tập tành viết sách, từ sách hướng dẫn, giải thích những nguyên tắc cơ bản nhất đến những vấn đề lý luận trong áp dụng pháp luật và làm luật sau này. Có điều tất cả những cuốn sách ông viết đều mở đầu bằng cụm từ “Tìm hiểu luật…” hết sức khiêm tốn.

Còn sức là còn cống hiến

Từ ủy viên điều tra phòng Quân pháp Nam Bộ, con đường hành nghề luật của luật gia Hoàng Trung Tiếu lần lượt kinh qua các vị trí: dự thẩm Tòa án Tân An, Mỹ Tho, Đồng Tháp. Tập kết ra Bắc, ông lại làm thẩm phán công tố ở Quảng Ninh (tương đương chức viện trưởng viện kiểm sát), rồi phó chánh án Tòa Phú Thọ. Năm 1967, ông tái ngũ, trở lại miền Nam hoạt động, sau đó bị địch bắt và được trao trả tại Lộc Ninh. Cái tên Hoàng Trung Tiếu cũng ra đời từ sự kiện tái ngũ này. “Lúc đi B tôi đã 42 tuổi. Đồng đội bảo thằng cha này già rồi mà còn ra trận, giống lão tướng Hoàng Trung bên Tàu. Thấy tôi hay cười, họ bèn đặt luôn cái tên Hoàng Trung Tiếu, sau này gọi chết thành tên” - ông cười.

Năm 1979, khi đã ở tuổi nghỉ hưu, ông vẫn đề đạt nguyện vọng được tiếp tục công tác. Tổ chức phân công ông về TAND TP làm thẩm phán phụ trách phòng Giám đốc kiểm tra. Đến năm 1985, ông được chuyển về làm chuyên viên Ban Nội chính Thành ủy và chính thức nghỉ hưu vào năm 1988. So với tuổi hưu, ông đã có thêm 10 năm cống hiến.

Về hưu, thay vì nghỉ ngơi, ông lại “thấy những năm tháng tự học luật của mình sao mà… phí quá, phải làm cái gì đó giúp ích cho xã hội, cộng đồng”. Thực ra ở thời điểm này, ông hoàn toàn có thể làm luật sư, vừa đáp ứng nhu cầu xã hội, vừa có thêm thu nhập tuổi già. “Nhưng tôi đâu có cần tiền. Nếu tôi ham giàu thì ngày xưa tôi đã hoàn toàn nghĩ khác” - ông nói. Từ sự trăn trở này, ông bàn với luật sư Nguyễn Phước Đại tổ chức tư vấn pháp luật miễn phí cho bà con. “Làm một thời gian, thấy mô hình này có hiệu quả, tôi bàn với anh Huỳnh Ngọc Chi (Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM bấy giờ) hay là Sở tổ chức tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân, vừa giúp bà con vừa tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả. Từ gợi ý này, nhiều tổ chức tư vấn pháp luật ra đời, sau này tất cả sở tư pháp trên cả nước đều có trung tâm trợ giúp pháp lý…” - ông kể.

Kể từ ngày ông lập ra tổ chức tư vấn pháp luật (miễn phí) đầu tiên đến khi mô hình Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước ra đời là cả con đường dài. Nhưng trước đó, nhiều cơ quan, đơn vị, nhất là những tờ báo phía Nam bắt đầu tham gia tư vấn luật miễn phí cho người nghèo. Đến nay, những tổ chức này là những địa chỉ tin cậy của những người nghèo và Chương trình trợ giúp pháp lý miễn phí của báo Pháp Luật TP.HCM cũng không ngoại lệ.

82 tuổi vẫn “ngồi ghế công đường”

Năm 2004, sau vụ chìm tàu Diễm Tín ở huyện Ngọc Hiển (Cà Mau) làm chết 39 người, Pháp Luật TP.HCM tổ chức phiên tòa giả định nhằm soi rọi những khía cạnh pháp lý và đo lường phản ứng của dư luận trước vụ tai nạn thảm khốc này. Phiên tòa được tổ chức “lưu động” ở Cà Mau nhưng ông vẫn nhận lời làm chủ tọa, chịu khó ngồi xe cả ngày trời trên quãng đường dằn xóc hơn 350 km.

Do hạn chế thời gian, ban tổ chức chỉ “cho phép” hội đồng xét xử nghị án và viết án trong vòng 30 phút. Ấy thế nhưng khi tòa tuyên án, nhiều người đã rất ngạc nhiên trước một bản án thấu lý đạt tình, ghi nhận đầy đủ diễn biến của phiên xử cùng ý kiến của các bên. Nhà báo Lê Đại Anh Kiệt, Thư ký tòa soạn báo Pháp Luật TP.HCM, tấm tắc: “Văn phong gãy gọn, súc tích, lý lẽ sắc sảo, thuyết phục, không ai nghĩ bản án gần bốn trang giấy A4 này được viết trong chừng ấy thời gian bởi một ông già 82 tuổi!”. Ông Lê Anh Tuấn, nguyên Chánh án TAND tỉnh Minh Hải (cũ), người ngồi ghế hội thẩm hôm ấy, cũng tán đồng: “Trình độ viết án của “ông già” hơi bị cao siêu!”.

Không chỉ phiên tòa nói trên, hầu hết những phiên tòa giả định do Pháp Luật TP.HCM tổ chức, ông đều tham gia tích cực. Khi ngồi ghế chủ tọa, lúc ngồi hội thẩm, vai nào ông cũng để lại dấu ấn khó quên trong lòng bạn đọc. Ngoài ra, ông còn tham gia hội đồng giám khảo ở hầu hết các kỳ Đố vui pháp luật của báo, lần nào “ông già” cũng cãi rất hăng, rất sôi nổi.

( nguồn : báo pháp luật TP HCM )

Tin tức khác

Copyright Mạnh Hùng Group. All Rights Reserved
Online: 38 | Visited: 2148060

MANH HUNG GROUP

Đc: 524 - 526 - 528 Cộng Hòa, P.13, Q. Tân Bình, Tp.HCM

Email: manhhung@manhhunggroup.com.vn

Web: www.manhhunggroup.com.vn

Phone: (08) 38100537 / 38126688 / 38497508

Hotline: 19007279